1. Ervaringsdeskundige aan het woord
Ton Fleer, een gestopte melkveehouder uit Noord West Overijssel, vertelt zijn verhaal. Hoe hij en zijn vrouw er toe kwamen om te stoppen met het bedrijf en hoe de zoektocht verliep naar een nieuwe invulling van hun leven. Tegenwoordig adviseert hij als zzp-er andere melkveehouders over agrarisch natuurbeheer. Het is een lang proces geweest van beseffen en accepteren dat stoppen de beste oplossing was tot het vinden van een nieuwe baan. In dit proces is hij ondersteund door vrijwilligers van de ZOB.
Het heeft hem en zijn vrouw geholpen door met lotgenoten ervaringen uit te wisselen. Wat hem opviel was ook dat adviseurs en erfbetreders met wie je jaren hebt opgetrokken, gesprekken hebt gevoerd aan de keukentafel, niet meer van zich laten horen als er niet aan je te verdienen is. Dat komt hard over. De boodschap die hij heeft aan adviseurs en erfbetreders: denk aan het goed ‘afbouwen’ van de zakelijke en sociale relatie. Klik hier voor zijn verhaal in Nieuwe Oogst en Vee en Gewas.
2. Wat wil ik en wat kan ik?
Marjet van Houten van Boerenkans begeleidt de sessie Wat wil ik en wat kan ik? Inventariseren wat je na een werkzaam leven al in je pakket hebt zitten. Met andere woorden; welke vaardigheden bezit je? En wat vind je eigenlijk leuk? Zijn er ook hobby’s en interesses waar je iets mee zou kunnen in een nieuwe baan of onderneming?
De aanwezige ondernemers vinden het lastig te bedenken wat ze na hun boerenbestaan zouden kunnen gaan doen. Om hen verder te helpen wordt er in de bijeenkomst ook gewerkt met de lijst van algemene arbeidscompetenties. Noem eens voorbeelden van deze vaardigheden die je in je eigen werk toepast. Zo zie je dat je dingen die je nu in je bedrijf doet, ook kan inzetten in een nieuwe baan. Vaardigheden als risico’s nemen, omgaan met onderzekerheden, systematisch werken, oplossingsgerichtheid, werken onder hoge werkdruk zijn eigenschappen die veel deelnemers bezitten vanuit hun agrarisch ondernemerschap.
Met een EVC procedure kun je op een rijtje zetten wat je al kan en wat je nog niet in huis hebt. Zo kun je vrijstellingen krijgen voor bepaalde competenties en ervaringen bij bijvoorbeeld omscholing en bijscholing voor een andere baan.
3. Kansen in ondernemersland
Hoe verder als ondernemer buiten de landbouw? Met Lars Borgdorff (bedrijfsadviseur, Kamer van Koophandel)
Waar moet je aan denken bij het starten als zzp-er? Een gedegen voorbereiding van het ondernemerschap is erg belangrijk. Op een rij zetten wat je met je onderneming wil gaan doen en hoe je dit wil bereiken en via welke markt. Oftewel een ondernemersplan opstellen. Een ander belangrijk element is de VAR-verklaring. Deze heb je als zzp’er nodig om aan de belastingdienst te laten zien dat je een ondernemer bent met verschillende opdrachtgevers.
Welke zaken moet je goed regelen als zzp-er?
- Tariefhantering, goed uitzoeken tegen welk tarief je wilt en kunt werken
- Verzekeringen (bv arbeidsongeschiktheidsverzekering), pensioen
Loopbaanperspectief, omscholing en bijscholing
Met Erik Oosterveld (adviseur arbeidsmarktinformatie, UWV Werkbedrijf) en Maartje Oldenburger en Ben van Walsum (adviseurs werkleerloket, Werkplein Baanzicht).
Erik Oosterveld schetst een beeld van hoe het is om te werken in de agrarische sector. Op dit moment zijn er in Nederland 185.000 mensen werkzaam in de primaire agrarische sector. Dit zijn veelal ouderen. Er wordt gemiddeld gezien veel gewerkt (44 uur per week) tegen een laag salaris. Het is zeer flexibel werk en er is weinig ziekteverzuim onder de mensen.
Op dit moment valt het nog niet tegen met de arbeidsmarkt, dat komt vooral door de vervangingsvraag als gevolg van de vergrijzing. Bij de overheid zullen door bezuinigingen weinig vacatures komen. Wel is het zo dat er altijd technische vakkrachten nodig zijn (monteurs, lassers, elektrotechnische beroepen). Veel agrariërs hebben wel ervaring met onderhoud van machines en dergelijke, dat zou een aangrijpingspunt kunnen zijn. Voor 2013 en 2014 liggen de werkkansen in Noord Nederland vooral in zorg en welzijn, onderwijs, detailhandel en groothandel. Opgemerkt wordt dat men in de zorg weinig kijkt naar leeftijd, bij de detailhandel zoekt men vooral jongeren.
Wat kunnen mensen nu werkzaam in de agrarische sector gaan doen na het beëindigen van hun bedrijf? Uiteraard aan het agrarisch bedrijf gerelateerd werk als melkhulp of onderhoudswerkzaamheden. Maar ook (met MBO) chauffeur, boekouder, commercieel medewerker, verkopers, docent, techniek, in de horeca, lader/losser. Met een EVC of EVP kan je laten vaststellen welke competenties je hebt. En kan je eventueel ook een volledig diploma halen zonder bijscholing. Voor advies voor om- en bijscholing kan je terecht bij Werkplein Baanzicht. Ook voor advies over sollicitaties gesprekken en regelingen voor werkzoekenden. Sowieso is het nuttig om je te laten inschrijven als werkzoekende, zodat je ook uitnodigingen krijgt voor netwerkbijeenkomsten. Ook kun je bij het UWV kosteloos een competentietest laten doen, met een intake en eindgesprek. Met de Werkverkennen kun je je kansen op een baan inschatten, zie www.werk.nl
Tot slot krijgen de deelnemers mee: Zoek vooral naar werk wat je zelf leuk vindt en waar je goed in bent. Met dat uitgangspunt kom je dichter bij het vinden van een geschikte baan!